Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

11. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo5
Soru sayısı6–8
Sınav dönemiKasım 2026 (okulunuzun sınav takvimine göre)

Bu sayfada 11. Sınıf Felsefe dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 11. Sınıf Felsefe konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryoya göre 6 veya 8 soru sorulur. Teknoloji ve hayat ilişkisine dair felsefi düşünce ortaya koyma ile akıl-inanç ilişkisi 1. dönem 2. ortak yazılının konusudur.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 6 soru

Birinci senaryo altı soruyu üç öğrenme çıktısına eşit dağıtır: çevreyle ilgili felsefi soru ve problemleri anlama, çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyma ve teknolojiyle ilgili felsefi problemleri anlama ikişer soru alır. Teknoloji felsefesinin bu kadar ağırlıklı olduğu nadir senaryolardan biridir; yabancılaşma ve ontolojik anlam kaybı kavramlarını örnekle açıklayabilmek gerekir.

Ünite / temaSoru
Çevre Sorunları ve Felsefe4
Teknoloji ve Hayat2

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

İkinci senaryo altı sorudan oluşur ve çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koymaya üç soru ayırarak argüman yazma becerisini öne çıkarır. Çevreyle ilgili felsefi problemleri anlama iki, teknoloji felsefesi bir soru alır. Bu senaryoda bilgi aktarmaktan çok kendi görüşünü tutarlı gerekçelerle savunabilmek ve karşı görüşleri değerlendirebilmek belirleyici olacaktır.

Ünite / temaSoru
Çevre Sorunları ve Felsefe5
Teknoloji ve Hayat1

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Üçüncü senaryo altı sorunun tamamını çevre sorunları ve felsefe ünitesine ayırır: çevreyle ilgili felsefi problemleri anlama ve çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyma üçer soru alır. Teknoloji felsefesinden soru gelmez. Hazırlık tamamen çevre etiğine yoğunlaşabilir; ancak her iki çıktıdan üç soru geleceği için yaklaşımları derinlemesine bilmek gerekir.

Öğrenme çıktısı (Çevre Sorunları ve Felsefe)Soru
FEL.11.1.1 Çevre ile ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme3
FEL.11.1.2 Çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme3

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 6 soru

Dördüncü senaryo altı soru içerir. Çevreyle ilgili felsefi soru ve problemleri anlama üç, çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyma iki, teknoloji felsefesi bir soru alır. Kavramsal anlama ağırlıklı bu yapıda, çevre etiği yaklaşımlarının hangi soruya nasıl cevap verdiğini açıkça ayırt edebilmek ve örnek olaylara uygulayabilmek yüksek puanın anahtarıdır.

Ünite / temaSoru
Çevre Sorunları ve Felsefe5
Teknoloji ve Hayat1

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 8 soru

Beşinci senaryo sekiz soruyla en uzun seçenektir. Çevreyle ilgili felsefi problemleri anlama ve çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyma üçer, teknoloji felsefesi iki soru alır. Hem kavramsal anlama hem de argüman yazma becerisinin yoğun ölçüldüğü bu senaryoda süre yönetimi önemlidir; uzun cevapları planlayarak yazmak zaman kazandırır.

Ünite / temaSoru
Çevre Sorunları ve Felsefe6
Teknoloji ve Hayat2

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Görüş bildirip gerekçe yazmamak. Felsefi düşünce ortaya koyma sorularında 'Bence doğa korunmalıdır' demek yetmez. Görüşü destekleyen tutarlı gerekçeler yazılmadıkça puan alınamaz.
  • Etik yaklaşımları karıştırmak. İnsan merkezci yaklaşım ahlaki değeri yalnızca insana, canlı merkezci yaklaşım tüm canlılara, çevre merkezci yaklaşım ekosistemin bütününe tanır. Bu ayrımı yanlış yapmak doğrudan puan kaybettirir.
  • Felsefi soruyu bilimsel soru gibi cevaplamak. 'Küresel ısınmanın nedeni nedir?' bilimsel bir sorudur; 'Gelecek nesillere karşı sorumluluğumuz var mıdır?' felsefidir. Felsefi soruya istatistikle cevap vermek beklentiyi karşılamaz.
  • Kavramları gündelik anlamda kullanmak. Yabancılaşma, ontolojik, aksiyolojik gibi terimleri felsefi anlamından koparıp kullanmak cevabın tutarlılığını bozar.
  • Karşı görüşü yok saymak. Güçlü bir felsefi cevap karşı görüşü de dikkate alır. Tek yönlü cevaplar değerlendirme ölçütlerinde daha düşük puan alır.
  • Örnek olayı metne bağlamamak. Soruda verilen durumu kullanmadan genel bilgi yazmak, 'verilen örnek üzerinden açıklayınız' talimatını karşılamaz.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · FEL.11.1.2.

Bir belediye, şehrin kenarındaki sulak alanı kurutarak yerine yeni bir sanayi bölgesi kurmayı planlıyor. Bu proje yüzlerce kişiye iş imkânı sağlayacak; ancak sulak alan pek çok göçmen kuş türünün konaklama yeridir. a) Bu durumu insan merkezci, canlı merkezci ve çevre merkezci etik yaklaşımların her birinin nasıl değerlendireceğini açıklayınız. b) Bu konudaki kendi görüşünüzü en az iki gerekçeyle savununuz ve karşı bir görüşe yanıt veriniz.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) İnsan merkezci yaklaşımın değerlendirmesini doğru açıklama2
a) Canlı merkezci yaklaşımın değerlendirmesini doğru açıklama2
a) Çevre merkezci yaklaşımın değerlendirmesini doğru açıklama2
b) Görüşü en az iki tutarlı gerekçeyle savunma3
b) Karşı görüşe yanıt verme1
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) İnsan merkezci yaklaşım ahlaki değeri yalnızca insana tanır; sulak alanın değeri insanlara sağladığı yararla ölçülür. Bu nedenle istihdam ve ekonomik kazanç ön plana çıkarsa proje desteklenebilir; ancak sulak alanın insanlara sağladığı su ve iklim yararları da hesaba katılmalıdır. Canlı merkezci yaklaşım her canlının kendinde bir değeri olduğunu savunur. Kuşların ve diğer canlıların yaşam alanının yok edilmesi, yalnızca insan çıkarı için ahlaken kabul edilemez bulunur. Çevre merkezci yaklaşım ahlaki değeri ekosistemin bütününe tanır. Sulak alan bir bütün olarak korunması gereken bir ekosistemdir; onu kurutmak ekolojik dengeyi bozacağı için yanlış kabul edilir. b) Örnek cevap: Sulak alanın korunması gerektiğini düşünüyorum. Birincisi, sulak alanlar yeniden oluşturulması çok zor ekosistemlerdir ve kaybı geri döndürülemez. İkincisi, istihdam başka alanlarda kurulacak bir sanayi bölgesiyle de sağlanabilir, ancak kuşların göç yolu üzerindeki konaklama alanının yerine yenisi konamaz. "İnsanların geçim sıkıntısı doğadan önce gelir" diyen bir görüşe ise, uzun vadede doğal kaynakların yok olmasının da insanların yaşam koşullarını kötüleştireceği yanıtını veririm.
En sık yapılan hata
Öğrenciler canlı merkezci ile çevre merkezci yaklaşımı aynı şekilde açıklamakta, ikisinin ayrımını (tek tek canlılar ile ekosistem bütünü) yapmamaktadır. b şıkkında ise görüş belirtip gerekçe yazmamak ya da karşı görüşü hiç ele almamak sık puan kaybına yol açar.

11. Sınıf Felsefe denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

11. sınıf felsefe 1. yazılıda akıl ve inanç konusu var mı?
Hayır. Resmî tabloya göre akıl-inanç ilişkisi ve teknoloji-hayat ilişkisine dair felsefi düşünce ortaya koyma 2. yazılının konusudur.
Hangi senaryoda teknoloji felsefesi çıkmıyor?
3. senaryoda teknoloji felsefesinden soru yok; altı sorunun tamamı çevre sorunları ve felsefe ünitesinden geliyor. 1. ve 5. senaryolarda ise teknolojiden iki soru var.
Felsefe sorularında 'doğru cevap' var mı?
Görüş sorularında tek bir doğru cevap yoktur; puanlama, görüşün tutarlı gerekçelerle savunulmasına ve kavramların doğru kullanılmasına göre yapılır. Ancak etik yaklaşımların tanımları gibi bilgi soruları kesin cevap gerektirir.
Senaryoyu kim seçiyor?
Okulunuzdaki felsefe zümresi beş senaryodan birini seçip tutanağa bağlar. Ders öğretmeninize sorarak hangi senaryonun uygulanacağını öğrenebilirsiniz.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

11. sınıf diğer derslerin yazılıları