Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo6
Soru sayısı5–8
Sınav dönemiKasım 2026 (okulunuzun sınav takvimine göre)

Bu sayfada 11. Sınıf Coğrafya dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 11. Sınıf Coğrafya konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryoya göre 5 ile 8 arasında soru sorulur. Bu dağılım 4 saatlik 11. sınıf coğrafya dersi içindir. Yerleşmelerin etki alanları, tarımsal faaliyetler ve stratejik madenler 1. dönem 2. ortak yazılının konularıdır.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 5 soru

Birinci senaryo beş soruyla en kısa seçenektir ve beş öğrenme çıktısından birer soru içerir: mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı, web tabanlı CBS, su kaynaklarının sınıflandırılması, Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri ve yerleşmelerin mekânsal organizasyonu. Geniş kapsamı ve az soru sayısı nedeniyle her soru yüksek puanlıdır. Hiçbir konunun atlanmaması, her cevabın örnekle desteklenmesi bu senaryoda başarı için temel koşuldur.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası1
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler2
Beşerî Sistemler ve Süreçler1

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 7 soru

İkinci senaryo yedi soru içerir ve mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı, su kaynaklarının sınıflandırılması ve Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri ikişer soruyla ağırlık kazanır. Web tabanlı CBS bir soru alır; yerleşme konusundan soru gelmez. Su kaynaklarına ayrılan dört soru nedeniyle bu senaryoda göl ve akarsu sınıflandırmaları ile su politikaları konusunda derinlemesine hazırlık gerekir.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası2
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler4

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Üçüncü senaryo altı sorudan oluşur. Mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı ve su kaynaklarının sınıflandırılması ikişer soru alırken web tabanlı CBS ve Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri birer soruyla temsil edilir. Yerleşme konusundan soru yoktur. Coğrafyanın bilimsel yöntemini somut bir sorun üzerinde anlatabilmek ve su kaynaklarını doğru sınıflandırmak bu senaryonun öncelikleridir.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası2
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler3

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 6 soru

Dördüncü senaryo altı soruyla su kaynaklarına belirgin ağırlık verir: su kaynaklarının sınıflandırılması ve Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri ikişer soru alır. Mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı ve web tabanlı CBS birer sorudur; yerleşme konusundan soru yoktur. Su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel boyutlarını ayrı ayrı örneklendirebilmek bu senaryoda yüksek puanın anahtarıdır.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası1
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler4

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 8 soru

Beşinci senaryo sekiz soruyla en kapsamlı seçenektir. Mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı, su kaynaklarının sınıflandırılması ve Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri ikişer soru alır; web tabanlı CBS ve yerleşmelerin mekânsal organizasyonu birer soruyla yer alır. Beş öğrenme çıktısının tamamını kapsayan bu yapı, hem kavram bilgisini hem de çok boyutlu değerlendirme becerisini ölçer; süre yönetimi önemlidir.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası2
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler4
Beşerî Sistemler ve Süreçler1

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 6 · 7 soru

Altıncı senaryo yedi soru içerir. Su kaynaklarının sınıflandırılması ve Türkiye'deki su kaynaklarının etkileri ikişer soru alırken mekânsal sorunlarda coğrafyanın katkısı, web tabanlı CBS ve yerleşmelerin mekânsal organizasyonu birer soruyla temsil edilir. Su konusu yine ağırlıklıdır ancak yerleşme sorusu nedeniyle beşerî coğrafya hazırlığı da ihmal edilmemelidir; Türkiye ve dünyadan karşılaştırmalı örnekler bu senaryoda değerlidir.

Ünite / temaSoru
Coğrafyanın Doğası1
Mekânsal Bilgi Teknolojileri1
Doğal Sistemler ve Süreçler4
Beşerî Sistemler ve Süreçler1

Senaryo 6 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Etkileri tek boyutla sınırlamak. 'Su kaynaklarının etkilerini sorgulayınız' türü sorularda yalnızca ekonomik etkiyi yazmak eksik kalır. Çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel boyutları ayrı ayrı ele almak gerekir.
  • Örneksiz genelleme yapmak. 'Barajlar ekonomiye katkı sağlar' gibi genel bir cümle yerine somut bir baraj, göl ya da havza adı vermek cevabın değerini artırır; örneksiz cevaplar kısmi puan alır.
  • Göl türlerini karıştırmak. Tektonik, volkanik, karstik ve set gölleri farklı süreçlerle oluşur. Oluşum sürecini belirtmeden yapılan sınıflandırma yanlış sayılabilir.
  • CBS adımlarını belirsiz yazmak. 'Haritaya bakılır' demek yerine hangi katmanların ekleneceğini, hangi sorgunun yapılacağını ve sonucun nasıl gösterileceğini açıkça belirtmek gerekir.
  • Coğrafi yöntem aşamalarını atlamak. Mekânsal sorun sorularında sorunu tanımlama, veri toplama, analiz ve çözüm önerisi sırasını izlemeyen cevaplar düzensiz bulunur.
  • Kavramları yanlış adlandırmak. Havza, akifer, debi, rejim gibi terimleri yanlış kullanmak cevabın bilimsel doğruluğunu zedeler ve puan kaybettirir.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · COĞ.11.3.2.

Türkiye'de Fırat ve Dicle havzalarında çok sayıda baraj ve sulama projesi hayata geçirilmiştir. Bu akarsular Türkiye'den doğup komşu ülkelerin topraklarından da geçerek denize ulaşmaktadır. Fırat ve Dicle su kaynaklarının Türkiye açısından etkilerini çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel boyutlarıyla değerlendiriniz. Her boyut için en az bir örnek ve gerekçe yazınız.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
Çevresel etkiyi örnek ve gerekçeyle açıklama2
Ekonomik etkiyi örnek ve gerekçeyle açıklama3
Politik etkiyi (sınır aşan su) gerekçeyle açıklama3
Sosyokültürel etkiyi örnekle açıklama2
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
Çevresel: Baraj gölleri bölgenin yerel iklimini ve ekosistemlerini etkiler; bazı tarım alanları ve yerleşmeler su altında kalır, sulamanın yanlış uygulandığı alanlarda tuzlanma riski ortaya çıkar. Ekonomik: Atatürk Barajı gibi büyük barajlar hidroelektrik enerji üretir; Şanlıurfa Tünelleri aracılığıyla Harran Ovası'nın sulanması pamuk başta olmak üzere tarımsal üretimi artırmıştır. Bu durum tarıma dayalı sanayiyi ve istihdamı da destekler. Politik: Fırat ve Dicle sınır aşan sulardır. Türkiye'deki su kullanımı aşağı havzadaki ülkeleri de etkilediği için suyun paylaşımı uluslararası ilişkilerde müzakere ve iş birliği gerektiren bir konudur. Sosyokültürel: Sulu tarımın yaygınlaşması bölgede gelir ve istihdamı artırarak göç eğilimini etkileyebilir; baraj alanlarında kalan bazı tarihî yerleşmeler taşınmış ya da sular altında kalmıştır, bu da kültürel mirasın korunması tartışmalarını gündeme getirmiştir.
En sık yapılan hata
Öğrenciler genellikle yalnızca enerji ve sulama gibi ekonomik etkileri yazıp politik boyutu "komşularla sorun olabilir" diyerek gerekçesiz geçmektedir. Sınır aşan su kavramını kullanmamak ve boyutları birbirine karıştırmak sık görülen puan kaybı nedenleridir.

11. Sınıf Coğrafya denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

11. sınıf coğrafya 1. yazılıda tarım ve madenler çıkacak mı?
Hayır. Resmî tabloya göre tarımsal faaliyetler, sürdürülebilir tarım ve stratejik madenler 1. dönem 2. ortak yazılının konularıdır. 1. yazılı coğrafyanın doğası, CBS, su kaynakları ve bazı senaryolarda yerleşmelerin mekânsal organizasyonuyla sınırlıdır.
Seçmeli (2 saatlik) coğrafya dersi için de bu tablo mu geçerli?
Bu sayfadaki dağılım ÖDSGM'nin 4 saatlik 11. sınıf coğrafya tablosuna dayanır. 2 saatlik seçmeli coğrafya için bazı il müdürlükleri ayrı tablolar yayımlamıştır; okulunuzun hangi tabloyu kullandığını öğretmeninize sorun.
Hangi senaryoda yerleşme sorusu var?
Yerleşmelerin mekânsal organizasyonu 1., 5. ve 6. senaryolarda birer soruyla yer alıyor; 2., 3. ve 4. senaryolarda bu konudan soru yok.
Senaryoyu nasıl öğrenebilirim?
Okulunuzdaki coğrafya zümresi altı senaryodan birini seçerek tutanağa bağlar. Hangi senaryonun uygulanacağını ders öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

11. sınıf diğer derslerin yazılıları