Lise · 9. Sınıf

9. Sınıf Coğrafya: 1. Dönem 1. Yazılı Konuları

9. sınıf coğrafya 1. dönem 1. ortak yazılı sınavı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli coğrafya programının ilk iki temasını ve üçüncü temanın başlangıcını kapsar. "Coğrafyanın Doğası" temasında coğrafyanın konusu ve bölümleri, coğrafya öğrenmenin önemi ve coğrafya biliminin gelişimi; "Mekânsal Bilgi Teknolojileri" temasında harita uygulamaları, Türkiye'nin coğrafi konumu ve mekânsal bilgi teknolojilerinin bileşenleri yer alır. Bazı senaryolarda hava olaylarının günlük hayata etkisi de sorulur.

ÖDSGM bu sınav için altı senaryo yayımladı; okulunuzun coğrafya zümresi bunlardan birini seçer ve sınavdan önce öğrencilere duyurur. Senaryolar 6 ile 8 soru arasında değişir. Coğrafya öğrenmenin önemi, coğrafyanın gelişimi ve Türkiye'nin konumu her senaryoda birer soruyla yer alır.

Coğrafya sorularında harita, grafik ve kısa metinler sıkça kullanılır; öğrenciden bir mekânı okuması, ölçek hesabı yapması ve bir olayı mekânsal düşünceyle açıklaması beklenir. Veliler, bir yolculuk planı ya da hava durumu haberi üzerinden çocuklarıyla haritayı ve ölçeği konuşarak bu becerileri günlük hayata taşıyabilir. Aşağıda resmî senaryo dağılımları, çalışma notları ve özgün bir örnek soru yer alıyor.

ProgramTürkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Ünite / tema3
Öğrenme çıktısı7
Senaryo6

1. Dönem 1. Yazılı senaryolarını incele →

Yazılıda sorumlu olunan konular

Coğrafyanın Doğası

  • COĞ.9.1.1 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme
    Coğrafyanın insan ile doğal ortam arasındaki etkileşimi mekân temelinde inceleyen bir bilim olduğunu ve fiziki, beşerî-ekonomik coğrafya gibi bölümlerini ayırt edebilmelisiniz. Verilen bir konunun coğrafyanın hangi bölümünün ilgi alanına girdiğini gerekçesiyle belirlemek sık istenir.
  • COĞ.9.1.2 Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme
    Bir örnek olay (sel, yerleşim yeri seçimi, ulaşım planlaması vb.) üzerinden mekânsal düşünmenin karar vermeye katkısını açıklayabilmelisiniz. Sorular genellikle "Bu olayı anlamak için coğrafya bilgisi neden gereklidir?" sorusuna gerekçeli cevap ister.
  • COĞ.9.1.3 Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme
    Coğrafya biliminin İlk Çağ'dan günümüze nasıl geliştiğini, farklı dönemlerdeki bilim insanlarının katkılarını ve teknolojinin bu gelişimdeki rolünü özetleyebilmelisiniz. Bilgi toplama becerisi kapsamında kısa bir metinden bilgi çıkarma soruları gelebilir.

Mekânsal Bilgi Teknolojileri

  • COĞ.9.2.1 Harita uygulamaları yapabilme
    Ölçek hesapları (harita uzunluğu-gerçek uzunluk dönüşümü), büyük ve küçük ölçekli harita karşılaştırması, harita elemanları ve yön bulma uygulamalarını yapabilmelisiniz. Hesabın yanında sonucun yorumlanması da istenir.
  • COĞ.9.2.2 Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme
    Türkiye'nin matematik (enlem-boylam) ve özel konumunun iklim, ekonomi, ulaşım ve jeopolitik açıdan sonuçlarını açıklayabilmelisiniz. Her senaryoda bu çıktıdan 1 soru vardır; konum özelliğini bir sonuçla eşleştirip gerekçelendirmek tipik bir sorudur.
  • COĞ.9.2.3 Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme
    Mekânsal bilgi teknolojilerinin (CBS, uzaktan algılama, küresel konum belirleme sistemleri) donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem gibi bileşenlerini çözümleyebilmelisiniz. Verilen bir uygulamada hangi bileşenin kullanıldığını belirlemek sık sorulur.

Doğal Sistemler ve Süreçler

  • COĞ.9.3.1 Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilme
    Sis, don, yağış, rüzgâr gibi hava olaylarının ulaşım, tarım ve günlük yaşam üzerindeki etkilerini gözleme dayalı olarak tahmin edebilmelisiniz. Hava durumu verisinden yola çıkarak alınacak önlemleri yazmak tipik bir sorudur.

Senaryolar

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

9. sınıf diğer dersler

Açılışta ilk sınav ücretsiz

Çocuğunuz soruları kâğıda çözer, fotoğrafını yükler; yapay zekâ kâğıdı MEB rubriğine göre adım adım okur ve nerede puan kaybedeceğini sınavdan önce gösterir. Açıldığında ilk haber verdiğimiz kişi siz olun.