Senaryo YazılıOrtaokul · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 5. Sınıf Fen Bilimleri dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 5. Sınıf Fen Bilimleri konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 7 soru
Senaryo 1, iki ünitenin de yer aldığı dengeli bir senaryodur. Ay'ın özellikleri, Ay'ın evreleri ve Güneş-Dünya-Ay modeli ikişer soruyla, kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması ise bir soruyla temsil edilir. Toplam yedi soru vardır. Gökyüzü ünitesinin üç başlığına eşit ağırlık verildiği için hazırlık da dengeli olmalıdır; kuvvet konusunu son güne bırakmamak gerekir. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: Ay'ın özellikleri ve hareketleri (2 soru), Ay'ın evreleri modeli (2 soru), Güneş-Dünya-Ay modeli (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması) kısa tekrarlarla tamamlayın.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz | 6 |
| Kuvveti Tanıyalım | 1 |
Senaryo 2 · 7 soru
Senaryo 2 tamamen Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz ünitesine ayrılmıştır ve kuvvet sorusu içermez. En ağır başlık, üç soruyla Ay'ın evrelerini temsil eden model oluşturmaktır. Ay'ın özellikleri ile Güneş-Dünya-Ay modeli ikişer soruyla gelir. Bu senaryoda evre çizimleri ve "Ay'ın neden bu şekilde göründüğünü" açıklamak, puanın neredeyse yarısını belirleyebilir. Çalışma sırası önerisi: Bu senaryodaki tüm başlıklar birden fazla soruyla yer alır: Ay'ın özellikleri ve hareketleri (2 soru), Ay'ın evreleri modeli (3 soru), Güneş-Dünya-Ay modeli (2 soru). Hepsine benzer ağırlıkta zaman ayırın.
| Öğrenme çıktısı (Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz) | Soru |
|---|---|
FB.5.1.2 Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme | 2 |
FB.5.1.3 Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme | 3 |
FB.5.1.4 Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme | 2 |
Senaryo 3 · 6 soru
Senaryo 3 altı sorudan oluşur ve kuvvete diğer senaryolardan daha fazla yer verir: kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması iki soruyla gelir. Ay'ın özellikleri iki, Ay'ın evreleri ve Güneş-Dünya-Ay modeli birer soruyla yer alır. Kuvvet sorularında birim yazmak ve ölçme aracını doğru adlandırmak burada daha çok puan taşır. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: Ay'ın özellikleri ve hareketleri (2 soru), kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (Ay'ın evreleri modeli, Güneş-Dünya-Ay modeli) kısa tekrarlarla tamamlayın.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz | 4 |
| Kuvveti Tanıyalım | 2 |
Senaryo 4 · 6 soru
Senaryo 4 de altı sorudan oluşur ancak Ay'ın evreleri sorusu içermez. Ay'ın özellikleri, Güneş-Dünya-Ay modeli ve kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması ikişer soruyla eşit ağırlıktadır. Bu senaryo, model kurma ile kuvvet ölçümünü birlikte isteyen bir dağılım sunar; Ay evrelerini atlamak yerine kısa bir tekrarla geçmek yine de faydalıdır, çünkü Ay'ın hareketleri sorularında evre bilgisi işe yarar. Çalışma sırası önerisi: Bu senaryodaki tüm başlıklar birden fazla soruyla yer alır: Ay'ın özellikleri ve hareketleri (2 soru), Güneş-Dünya-Ay modeli (2 soru), kuvvetin büyüklüğü ile tanımlanması (2 soru). Hepsine benzer ağırlıkta zaman ayırın.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz | 4 |
| Kuvveti Tanıyalım | 2 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Ay'ı ışık kaynağı sanmak. Ay'ın kendi ışığı yoktur; Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Cevapta "Ay ışık verir" ifadesi kavram yanılgısı olarak değerlendirilir.
- Evre adlarını ve sırasını karıştırmak. İlk dördün ile son dördünün yönünü karıştırmak, model sorusunda puanın önemli kısmını götürür. Evreleri sırayla çizip adlandırarak çalışın.
- Dönme ile dolanmayı karıştırmak. Dönme bir gök cisminin kendi ekseni etrafındaki hareketidir, dolanma ise başka bir gök cismi etrafındaki hareketidir. Bu iki terimi yer değiştirmek açıklamayı yanlış kılar.
- Modelde neyin neyi temsil ettiğini yazmamak. Lamba-top modeli sorularında "lamba Güneş'i, büyük top Dünya'yı, küçük top Ay'ı temsil eder" gibi eşleştirme beklenir. Bunu atlamak eksik cevaptır.
- Kuvvet sonucunda birim unutmak. Dinamometreden okunan değeri 15 diye bırakmak yerine 15 N yazın. Birim, kuvvet sorularında çoğu zaman ayrı puanlanır.
- Tek kelimelik cevap vermek. "Neden?" diye soran sorulara "atmosfer" gibi tek kelimeyle cevap vermek yerine "Ay'da atmosfer olmadığı için gök taşları yanmadan yüzeye çarpar ve krater oluşur" gibi tam cümle kurun.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · FB.5.1.2.
Elif, teleskopla gözlem yapan dedesine şöyle diyor: "Ay'ı her gece izliyorum ama hep aynı lekeleri, aynı yüzü görüyorum. Ay hiç dönmüyor mu?" a) Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzünün görülmesinin nedenini açıklayınız. b) Ay kendi ışığını üretmediği hâlde geceleri neden parlak görünür? c) Ay yüzeyindeki kraterlerin çok uzun süre bozulmadan kalmasının bir nedenini yazınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| Ay'ın döndüğünü belirtip dönme ve dolanma sürelerinin eşitliğini açıklama | 4 |
| Ay'ın Güneş ışığını yansıttığını yazma | 3 |
| Atmosfer ve rüzgâr/su olmadığı için aşınma olmadığını açıklama | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
5. Sınıf Fen Bilimleri denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
5. sınıf fen 1. yazılıda hücre konusu çıkar mı?
Güneş'in yapısı konusundan soru gelir mi?
Hangi senaryonun seçileceği belli değilse nasıl çalışmalıyım?
Kuvvet konusunda hangi kısım soruluyor?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Fen Bilimleri Konu Soru Dağılım Tablosu (5-8. sınıf, xlsx)
- Çanakkale ÖDM - 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları duyurusu
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.