Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

12. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo5
Soru sayısı6–7
Sınav dönemiKasım 2026 (okulunuzun sınav takvimine göre)

Bu sayfada 12. Sınıf Kimya dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 12. Sınıf Kimya konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryoya göre 6 veya 7 soru sorulur. Lityum iyon piller, elektroliz, korozyon ve karbon kimyasına giriş 1. dönem 2. ortak yazılının konularıdır.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 6 soru

Birinci senaryo altı sorudan oluşur ve kavramsal temele ağırlık verir. Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişki ve elektrot-elektrokimyasal hücre kavramları ikişer soru alır; redoks tepkimelerini tanıma ve elektrot potansiyelleriyle istemlilik birer soruyla temsil edilir. Galvanik pil voltajı ve kullanım ömrü bu senaryoda yer almaz. Hücre şemasını eksiksiz çizip açıklayabilmek bu senaryoda en çok puan getirecek beceridir.

Kazanım (Kimya ve Elektrik)Soru
12.1.1.1 Redoks tepkimelerini tanır.1
12.1.1.2 Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.2
12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.2
12.1.3.1 Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.1

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

İkinci senaryo altı soruyla ünitenin bu bölümündeki beş kazanımın tamamına yer verir. Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramları iki soru alırken redoks tanıma, redoks-elektrik ilişkisi, elektrot potansiyelleriyle istemlilik ve galvanik pil voltajı-kullanım ömrü birer soruyla temsil edilir. Geniş kapsamlı bu dağılım, her kazanımdan en az bir örnek çalışılmasını gerektirir. Pil ömrü sorusu için günlük hayattan örnekler hazırlamak faydalı olacaktır.

Kazanım (Kimya ve Elektrik)Soru
12.1.1.1 Redoks tepkimelerini tanır.1
12.1.1.2 Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.1
12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.2
12.1.3.1 Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.1
12.1.4.1 Standart koşullarda galvanik pillerin voltajını ve kullanım ömrünü örnekler vererek açıklar.1

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Üçüncü senaryo altı sorudan oluşur ve elektrot potansiyelleriyle istemlilik kazanımına iki soru ayırarak hesaplama yönünü öne çıkarır. Redoks tanıma, redoks-elektrik ilişkisi, elektrokimyasal hücre kavramları ve galvanik pil voltajı-kullanım ömrü birer soru alır. Standart indirgenme potansiyeli tablosunu hızlı ve doğru okuyabilmek, pil potansiyelini işaretiyle hesaplayabilmek bu senaryoda belirleyicidir. Dağılım bakımından dördüncü senaryoyla aynıdır. Galvanik pil voltajı ve kullanım ömrü sorusu için de günlük hayattan pil örnekleri hazırlamak faydalı olur.

Kazanım (Kimya ve Elektrik)Soru
12.1.1.1 Redoks tepkimelerini tanır.1
12.1.1.2 Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.1
12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.1
12.1.3.1 Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.2
12.1.4.1 Standart koşullarda galvanik pillerin voltajını ve kullanım ömrünü örnekler vererek açıklar.1

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 6 soru

Dördüncü senaryo resmî tabloda üçüncü senaryoyla aynı soru dağılımına sahiptir: altı sorudan ikisi elektrot potansiyelleriyle istemliliğe, birer tanesi redoks tanıma, redoks-elektrik ilişkisi, elektrokimyasal hücre kavramları ve galvanik pil voltajı-kullanım ömrüne ayrılmıştır. Dağılım aynı olsa da zümreler farklı soru kurguları hazırlayabilir. Hazırlıkta potansiyel tablosu yorumlama ve istemlilik gerekçesi yazma becerilerine öncelik verilmelidir. Hücre şeması sorusunda anot, katot ve akış yönlerini eksiksiz göstermek de ek puan kaybını önler.

Kazanım (Kimya ve Elektrik)Soru
12.1.1.1 Redoks tepkimelerini tanır.1
12.1.1.2 Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.1
12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.1
12.1.3.1 Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.2
12.1.4.1 Standart koşullarda galvanik pillerin voltajını ve kullanım ömrünü örnekler vererek açıklar.1

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 7 soru

Beşinci senaryo yedi soruyla en uzun seçenektir ve elektrot ile elektrokimyasal hücre kavramlarına üç soru ayırması bakımından diğerlerinden belirgin biçimde ayrılır. Elektrot potansiyelleriyle istemlilik iki, redoks tanıma ve redoks-elektrik ilişkisi birer soru alır. Galvanik pil voltajı-kullanım ömrü sorusu yoktur. Hücre bileşenlerinin görevlerini ayrıntılı açıklayabilmek ve farklı hücre şemalarını yorumlayabilmek bu senaryoda öncelik taşır. Potansiyel hesaplarında ise işaret dikkati iki soruda da belirleyici olacaktır.

Kazanım (Kimya ve Elektrik)Soru
12.1.1.1 Redoks tepkimelerini tanır.1
12.1.1.2 Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.1
12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.3
12.1.3.1 Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.2

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Yükseltgen ile yükseltgenen türü karıştırmak. Yükseltgen madde kendisi indirgenir; yükseltgenen tür ise indirgen maddedir. Bu iki ifadeyi karıştırmak kavram sorularında tam puan kaybına yol açar.
  • Anot ve katodu ters yazmak. Galvanik hücrede yükseltgenme anotta, indirgenme katotta gerçekleşir. Ezber yerine 'anot = yükseltgenme' eşleşmesini her soruda kontrol edin.
  • Potansiyeli katsayıyla çarpmak. Yarı tepkime 2 ile çarpılsa bile standart elektrot potansiyeli değişmez. Potansiyeli katsayıyla çarpan çözümler yanlış sonuca ulaşır.
  • İşaret değişikliğini atlamak. Yükseltgenme potansiyeli, indirgenme potansiyelinin ters işaretlisidir. Tablo indirgenme potansiyeli veriyorsa anot için işaret değiştirmeyi unutmamak gerekir.
  • Elektron akış yönünü tuz köprüsüne çizmek. Elektronlar dış devredeki telden, iyonlar tuz köprüsünden hareket eder. Şemada elektronu tuz köprüsünden geçirmek kavram hatasıdır.
  • İstemliliği gerekçesiz belirtmek. Bir tepkimenin istemli olduğunu söylerken hesaplanan E°pil değerini ve işaretini gerekçe olarak yazmayan öğrenci kısmi puan alır.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · 12.1.3.1.

Bir öğrenci, çinko çubuğun 1 M ZnSO₄ çözeltisine, bakır çubuğun 1 M CuSO₄ çözeltisine daldırıldığı iki yarı hücreyi tuz köprüsü ve bir voltmetreyle birleştiriyor. Standart indirgenme potansiyelleri: Zn²⁺(suda) + 2e⁻ → Zn(k) E° = −0,76 V Cu²⁺(suda) + 2e⁻ → Cu(k) E° = +0,34 V a) Anot ve katot olan elektrotları belirleyip yarı tepkimelerini yazınız. b) Net hücre tepkimesini ve standart pil potansiyelini bulunuz. c) Tepkimenin istemli olup olmadığını gerekçesiyle belirtiniz ve dış devrede elektronların akış yönünü yazınız.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) Zn'nin anot, Cu'nun katot olduğunu potansiyel karşılaştırmasıyla belirleme2
a) Anot ve katot yarı tepkimelerini doğru yazma2
b) Net tepkimeyi yazma2
b) E°pil = +1,10 V bulma2
c) E°pil > 0 olduğundan istemli olduğunu ve elektronların Zn'den Cu'ya aktığını belirtme2
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) İndirgenme potansiyeli daha büyük olan Cu²⁺ indirgenir, bu yüzden bakır elektrot katot, çinko elektrot anottur. Anot (yükseltgenme): Zn(k) → Zn²⁺(suda) + 2e⁻ Katot (indirgenme): Cu²⁺(suda) + 2e⁻ → Cu(k) b) Net tepkime: Zn(k) + Cu²⁺(suda) → Zn²⁺(suda) + Cu(k) E°pil = E°katot − E°anot = (+0,34) − (−0,76) = +1,10 V. c) E°pil pozitif olduğundan tepkime standart koşullarda istemlidir. Elektronlar dış devrede çinko elektrottan (anot) bakır elektroda (katot) doğru akar.
En sık yapılan hata
Öğrenciler pil potansiyelini iki değeri doğrudan toplayarak (−0,76 + 0,34 = −0,42 V) bulmakta ya da daha negatif potansiyelli metali katot seçmektedir. Ayrıca elektron akışının tuz köprüsünden olduğunu yazmak sık görülen bir kavram yanılgısıdır.

12. Sınıf Kimya denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

12. sınıf kimya 1. yazılıda elektroliz çıkacak mı?
Hayır. Resmî tabloya göre elektroliz, korozyon ve lityum iyon piller 1. dönem 2. ortak yazılının senaryolarında yer alıyor. 1. yazılı redoks, elektrokimyasal hücreler, elektrot potansiyelleri ve galvanik pil voltajıyla sınırlı.
3. ve 4. senaryo neden aynı görünüyor?
Resmî tabloda bu iki senaryonun kazanım bazındaki soru sayıları birebir aynıdır. Zümreler soru içeriklerini farklı kurgulayabilir, ancak hazırlık önceliği iki senaryo için de aynıdır.
Standart indirgenme potansiyelleri sınavda verilir mi?
İstemlilik ve pil potansiyeli soruları potansiyel değerleri olmadan çözülemeyeceği için bu değerler genellikle soruda verilir. Yine de değerlerin ne anlama geldiğini yorumlayabilmeniz gerekir.
En çok hangi kazanıma çalışmalıyım?
Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramları tüm senaryolarda bir ila üç soruyla yer alıyor. Hücre şemasını eksiksiz çizip yorumlayabilmek her senaryoda işinize yarayacaktır.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

12. sınıf diğer derslerin yazılıları