Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

12. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo6
Soru sayısı6–7
Sınav dönemiKasım 2026 (okulunuzun sınav takvimine göre)

Bu sayfada 12. Sınıf İnkılap Tarihi dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 12. Sınıf İnkılap Tarihi konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryoya göre 6 veya 7 soru sorulur. Büyük Millet Meclisinin açılışından sonraki gelişmeler, cepheler ve diplomatik başarılar 1. dönem 2. ortak yazılının konusudur.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 7 soru

Birinci senaryo yedi soruyla en kapsamlı seçenektir. Mustafa Kemal'in eğitim ve askerlik hayatı ile 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu ikişer soru alır. Birinci Dünya Savaşı süreci, savaşın sonuçları ve Kuvayımillîye'den Büyük Millet Meclisinin açılışına kadar olan süreç birer soruyla temsil edilir. Birinci ünitenin tamamı ve ikinci ünitenin girişi sorulduğu için kronolojik bütünlük içinde çalışmak gerekir.

Ünite / temaSoru
20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya6
Millî Mücadele1

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

İkinci senaryo altı soru içerir. Mustafa Kemal'in eğitim ve askerlik hayatı iki soruyla öne çıkar; 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu, Birinci Dünya Savaşı süreci, savaşın sonuçları ve Kuvayımillîye süreci birer soru alır. Mustafa Kemal'in kişisel gelişimini toplumsal ortamla ilişkilendirme becerisi bu senaryoda belirleyicidir; ezber yerine ilişkilendirme yapılmalıdır.

Ünite / temaSoru
20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya5
Millî Mücadele1

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Üçüncü senaryo altı sorudan oluşur ve Birinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarına iki soru ayırır. Diğer dört kazanım (Mustafa Kemal'in eğitim-askerlik hayatı, 20. yüzyıl başında Osmanlı, savaş süreci ve Kuvayımillîye'den BMM'ye süreç) birer soru alır. Mondros Ateşkes Antlaşması ve barış antlaşmalarının Osmanlı ile Batılı devletler açısından sonuçlarını ayrıntılı bilmek bu senaryonun önceliğidir.

Ünite / temaSoru
20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya5
Millî Mücadele1

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 6 soru

Dördüncü senaryo altı soruyla yalnızca birinci üniteyle sınırlıdır; Millî Mücadele'den soru gelmez. 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu ve Birinci Dünya Savaşı'nın sonuçları ikişer, Mustafa Kemal'in eğitim-askerlik hayatı ve savaş süreci birer soru alır. Osmanlı'nın savaş öncesi ve sonrası durumunu karşılaştırmalı analiz edebilmek bu senaryoda yüksek puan sağlar.

Kazanım (20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya)Soru
1.1 Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’na kadarki eğitim ve askerlik hayatını içinde bulunduğu toplumun siyasi, sosyal ve kültürel yapısı ile ilişkilendirir.1
1.2 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.2
1.3 I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti’nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.1
1.4 I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarını Osmanlı Devleti ve Batılı devletler açısından değerlendirir.2

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 6 soru

Beşinci senaryo altı soru içerir ve Millî Mücadele'den soru sormaz. Mustafa Kemal'in eğitim-askerlik hayatı ile Birinci Dünya Savaşı süreci ikişer soru alır; 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu ve savaşın sonuçları birer soruyla yer alır. Savaş sürecindeki cepheler ile Mustafa Kemal'in askerî başarılarını birlikte çalışmak bu senaryo için verimli bir hazırlık yöntemidir.

Kazanım (20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya)Soru
1.1 Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’na kadarki eğitim ve askerlik hayatını içinde bulunduğu toplumun siyasi, sosyal ve kültürel yapısı ile ilişkilendirir.2
1.2 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.1
1.3 I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti’nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.2
1.4 I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarını Osmanlı Devleti ve Batılı devletler açısından değerlendirir.1

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 6 · 6 soru

Altıncı senaryo altı soruyla birinci ünitenin ilk üç kazanımına ikişer soru ayırır: Mustafa Kemal'in eğitim ve askerlik hayatı, 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu ve Birinci Dünya Savaşı süreci. Savaşın sonuçları ve Millî Mücadele'den soru gelmez. Bu senaryoda hazırlık savaş öncesi ve savaş dönemine yoğunlaşabilir, ancak her konuda iki soru beklendiği için derinlemesine çalışmak gerekir.

Kazanım (20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya)Soru
1.1 Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’na kadarki eğitim ve askerlik hayatını içinde bulunduğu toplumun siyasi, sosyal ve kültürel yapısı ile ilişkilendirir.2
1.2 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.2
1.3 I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti’nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.2

Senaryo 6 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Analiz sorusuna kronolojik anlatı yazmak. 'Analiz ediniz' veya 'değerlendiriniz' denen sorularda olayları sırayla anlatmak yetmez; nedenleri, sonuçları ve önemi açıkça yazılmalıdır.
  • Tarih ve isim karışıklığı. Kongre, antlaşma ve genelge tarihlerini veya yerlerini karıştırmak (ör. Amasya Genelgesi ile Erzurum Kongresi kararlarını) doğrudan bilgi hatası sayılır.
  • Mondros maddelerini sonuçlarla ilişkilendirmemek. Maddeleri yalnızca saymak yerine işgallere nasıl zemin hazırladığını açıklamak gerekir; aksi hâlde değerlendirme puanı alınamaz.
  • Osmanlı ve Batılı devletler açısından sonuçları ayırmamak. 1.4 kazanımı iki taraf için de sonuç ister. Yalnızca Osmanlı açısından yazılan cevaplar yarım kalır.
  • Mustafa Kemal'in hayatını bağlamdan koparmak. Eğitim ve askerlik hayatını sadece okul adlarıyla anlatmak yerine dönemin siyasi ve kültürel ortamıyla ilişkilendirmek beklenir.
  • Kavramları yanlış kullanmak. Kuvayımillîye, Misakımillî, manda ve himaye gibi kavramları doğru tanımlamadan kullanmak cevabın güvenilirliğini düşürür.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · 1.4.

Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalamıştır. a) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin içeriğini ve Osmanlı Devleti açısından neden tehlikeli olduğunu açıklayınız. b) Antlaşmanın Osmanlı ordusuna ilişkin düzenlemelerinin olası sonuçlarını değerlendiriniz. c) Birinci Dünya Savaşı'nın Batılı devletler açısından iki sonucunu yazınız.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) 7. maddenin içeriğini ve işgallere zemin hazırladığını açıklama2
a) 24. maddenin içeriğini ve doğu illerine yönelik tehlikesini açıklama2
b) Ordunun terhis edilip silahlarının teslim edilmesinin savunmasızlığa yol açtığını değerlendirme2
c) Batılı devletler için iki doğru sonucu yazma4
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) 7. madde, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı tanıyordu. Ölçütü belirsiz olduğu için İtilaf Devletleri'nin istedikleri yeri işgal etmesine zemin hazırladı. 24. madde, Vilâyât-ı Sitte (altı vilayet) olarak anılan doğu illerinde karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceğini öngörüyordu; bu, bölgede bir Ermeni devleti kurulmasının önünü açma tehlikesi taşıyordu. b) Ordunun terhis edilmesi ve silah ile cephanenin teslim edilmesi, Osmanlı Devleti'ni işgallere karşı savunmasız bıraktı. Bu durum, düzenli ordunun yetersiz kaldığı bir ortamda halkın bölgesel direniş örgütleri (Kuvayımillîye) kurmasına yol açan etkenlerden biri oldu. c) Savaş sonunda Paris Barış Konferansı toplanmış ve yenilen devletlerle barış antlaşmaları imzalanmıştır; dünya barışını korumak amacıyla Milletler Cemiyeti kurulmuştur. Ayrıca Almanya, Avusturya-Macaristan ve Rusya gibi imparatorlukların çözülmesiyle Avrupa'da yeni devletler ortaya çıkmış, İngiltere ve Fransa manda yönetimleriyle Orta Doğu'da nüfuzlarını genişletmiştir.
En sık yapılan hata
Öğrenciler maddeleri doğru yazsa da neden tehlikeli olduğunu açıklamamakta ya da c şıkkında Batılı devletler yerine yeniden Osmanlı'ya ilişkin sonuçlar yazmaktadır. Ayrıca 7. ve 24. maddelerin içeriklerini birbirine karıştırmak sık görülen bir hatadır.

12. Sınıf İnkılap Tarihi denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

12. sınıf İnkılap Tarihi 1. yazılıda Millî Mücadele cepheleri var mı?
Hayır. Resmî tabloya göre cepheler, BMM'nin açılışı sonrası gelişmeler ve diplomatik başarılar 2. yazılının konusudur. 1. yazılıda Millî Mücadele'den yalnızca 2.1 kazanımı (Kuvayımillîye'den BMM'nin açılışına kadar) 1., 2. ve 3. senaryolarda birer soruyla yer alıyor.
Bu ders 8. sınıftaki İnkılap Tarihi ile aynı mı?
Konu başlıkları benzer olsa da 12. sınıf dersi daha ayrıntılı analiz ve değerlendirme bekler. Kazanımlar ve sorular lise düzeyine göre hazırlanır.
Hangi kazanım her senaryoda çıkıyor?
Mustafa Kemal'in eğitim ve askerlik hayatı (1.1), 20. yüzyıl başında Osmanlı'nın durumu (1.2) ve Birinci Dünya Savaşı süreci (1.3) altı senaryonun hepsinde yer alıyor.
Senaryoyu nasıl öğrenebilirim?
Okulunuzdaki tarih zümresi altı senaryodan birini seçip tutanağa bağlar. Ders öğretmeniniz hangi senaryonun uygulanacağını söyleyebilir.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

12. sınıf diğer derslerin yazılıları