Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 10. Sınıf Coğrafya dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 10. Sınıf Coğrafya konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 6 soru
Senaryo 1, 6 sorudan oluşur ve kapsamdaki altı öğrenme çıktısının her birinden birer soru içerir. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama, mekânsal veri oluşturma, tektonik süreçler, aşınma-çözünme süreçleri ve aşınım-birikim şekillerinden birer soru gelir. Dengeli bu dağılım, hiçbir konuyu atlamadan geniş bir tekrar gerektirir.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 3 |
Senaryo 2 · 5 soru
Senaryo 2, 5 soruyla en kısa senaryodur. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama, mekânsal veri oluşturma, tektonik süreçler ve aşınma-çözünme süreçlerinden birer soru gelir. Aşınım ve birikim şekillerine ayrı soru ayrılmamıştır. Soru sayısı az olduğundan her sorunun puan değeri yüksek olabilir.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 2 |
Senaryo 3 · 7 soru
Senaryo 3, 7 sorudan oluşur ve tektonik süreçlere ağırlık verir: bu çıktıdan 2 soru gelir. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama, mekânsal veri oluşturma, aşınma-çözünme süreçleri ve aşınım-birikim şekillerinden birer soru beklenir. Altı öğrenme çıktısının tamamı yoklanır.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 4 |
Senaryo 4 · 6 soru
Senaryo 4, 6 sorudan oluşur ve tektonik süreçlere ağırlık verir: bu çıktıdan 2 soru gelir. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama, mekânsal veri oluşturma ve aşınma-çözünme süreçlerinden birer soru beklenir. Aşınım ve birikim şekillerine ayrı soru ayrılmamıştır.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 3 |
Senaryo 5 · 7 soru
Senaryo 5, 7 sorudan oluşur ve doğal süreçlere ağırlık verir: tektonik süreçler ile aşınma-çözünme süreçlerinden 2'şer soru gelir. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama ve mekânsal veri oluşturmadan birer soru beklenir. Aşınım ve birikim şekillerine ayrı soru ayrılmamıştır.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 4 |
Senaryo 6 · 8 soru
Senaryo 6, 8 soruyla en kapsamlı senaryodur. Tektonik süreçler ile aşınma-çözünme süreçlerinden 2'şer; coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama, mekânsal veri oluşturma ve aşınım-birikim şekillerinden birer soru gelir. Altı öğrenme çıktısının tamamı yoklanır ve doğal süreçler sınavın yarısını oluşturur.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Coğrafyanın Doğası | 1 |
| Mekânsal Bilgi Teknolojileri | 2 |
| Doğal Sistemler ve Süreçler | 5 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- İç ve dış kuvvetleri karıştırmak. Levha hareketleri ve volkanizma iç kuvvetlerdir; akarsu, rüzgâr ve buzul dış kuvvetlerdir. Bir şekli yanlış kuvvetle açıklamak doğrudan puan kaybıdır.
- Çözülme türünü iklimle ilişkilendirmemek. 'Kimyasal çözünme görülür' demek yetmez; sıcak ve nemli iklim koşullarının bu süreci neden hızlandırdığını yazın.
- Aşınım ve birikim şeklini ters sınıflandırmak. Delta ve kumul birikim, kanyon vadi ve peri bacası aşınım şekilleridir. Şekli oluşum süreciyle birlikte açıklayın.
- CBS'yi genel bir 'bilgisayar programı' olarak tanımlamak. CBS'nin mekânsal verileri toplama, depolama, analiz etme ve sunma işlevlerini ve bileşenlerini belirtmek beklenir.
- Coğrafi kavramı gerekçesiz eşleştirmek. Bir metinde hangi coğrafi kavramın öne çıktığını yazarken metindeki ilgili ifadeye dayanarak gerekçelendirin.
- Harita simgelerini yanlış seçmek. Bir şehrin konumu nokta, bir akarsu çizgi, bir orman alanı alan verisiyle gösterilir. Veri türüne uygun simge seçmemek mekânsal veri sorularında puan kaybettirir.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · COĞ.10.3.2.
Aşağıda iki farklı sahaya ait bilgiler verilmiştir: A sahası: Yıl boyunca sıcak ve bol yağışlıdır. Arazide geniş kalker (kireç taşı) alanları bulunur. B sahası: Yağış çok azdır. Gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkı çok yüksektir. Arazide granit kayaçlar yaygındır. a) A ve B sahalarında hangi tür çözülme/çözünme sürecinin baskın olmasını beklersiniz? Her biri için gerekçe yazınız. b) A sahasında oluşması beklenen yeryüzü şekillerinden iki örnek veriniz ve bu şekillerin oluşumunda kayaç türünün rolünü açıklayınız. c) B sahasındaki kayaçların zamanla parçalara ayrılmasının nedenini açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) A sahasında kimyasal çözünmeyi belirleyip sıcak-nemli iklimle gerekçelendirme | 2 |
| a) B sahasında fiziksel (mekanik) çözülmeyi belirleyip kuraklık ve sıcaklık farkıyla gerekçelendirme | 2 |
| b) İki karstik şekil örneği verme | 2 |
| b) Kalkerin suyla kolay çözünmesinin rolünü açıklama | 2 |
| c) Isınma-soğuma ile genleşme-büzülmenin kayacı parçalaması sürecini açıklama | 2 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
10. Sınıf Coğrafya denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
10. sınıf coğrafya 1. yazılıda yerleşme konusu var mı?
Hangi konular her senaryoda kesin var?
Aşınım ve birikim şekillerinden soru gelir mi?
Kaç soru olacak?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 10. Sınıf Coğrafya Konu Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
- ÖDSGM – Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027) dizin sayfası
- ÖDSGM – Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026)
- MEB – Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu
- MEB – Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (2026-2027 1. dönem 1. yazılı)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.